Arnošt Lustig, „Modlitba pro Kateřinu Horovitzovou”


Wydawnictwo Hynek, Praha 1997
Liczba stron: 146
Źródło: biblioteka ISZiP

Nie ma lepszej książki do omówienia z okazji Dnia Pamięci o Holokauście.

Wczoraj był dwudziesty siódmy stycznia, 69. rocznica wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz.

Ten dzień czyni dla mnie koniec stycznia jeszcze bardziej znaczącym – w czwartek, trzydziestego, skończę 23 lata. Minie rocznica działanie Czechożydka. Co wydarzyło się jeszcze trzydziestego stycznia?

Hitler został kanclerzem Niemiec.

Coś dziwnego jest z tym końcem stycznia…

W każdym bądź razie jest ten ten Dzień Pamięci (jakby media nie przypominały zbyt często o Holokauście, prawda? Moje Internety świadczą o czymś zgoła odmiennym). Ważny dzień, bo dla wielu oznacza symboliczny koniec drugiej wojny światowej*.

Dzisiaj chciałabym Wam opowiedzieć trochę o pewnej noweli Lustiga, co stoi u mnie na półce kilka miesięcy, skończyłam ją czytać w święta i do tej pory nie mogłam się zebrać, by o niej napisać.

Modlitba pro Kateřinu Horovitzovou została wydana w roku 1964, jakiś czas po Dicie Saxovej. Wydaje mi się, że stała się jedną z najczęściej czytanych i omawianych dzieł Lustiga – wystarczy wpisać w Google tytuł książki i zobaczyć, co wyskoczy. Powiem Wam szczerze, że gdy na początku studiów zdarzyło mi się usłyszeć nazwisko Lustiga, to zazwyczaj towarzyszyły temu dwa tytuły – Niekochana oraz właśnie Modlitba pro Kateřinu Horovitzovou. W ramach pisania pracy licencjackiej doszły też inne, ale te dwa wryły mi się porządnie w głowę.

Kateřina ma dziewiętnaście lat. Razem z rodziną trafia do Auschwitz; podczas selekcji na rampie mówi głośno do swojego ojca, że nie chce umierać. Jej wypowiedź słyszy Herman Cohen, jeden z dwudziestu żydowskich biznesmenów (tak by się powiedziało teraz). Ci biznesmeni mają okazję zostać deportowanymi do Stanów Zjednoczonych (są obywatelami tego państwa), o ile się wykupią. Jest to możliwe – Cohenowi udaje się nawet odkupić (bo wykupić to trochę niedobre słowo) Kateřinę: szkoda mu się robi młodej, ładnej dziewczyny, do tego tancerki. I tak całą grupą podróżują przez Europę pod eskortą Niemców.

Wydaje się dziwne? Może Wam akurat nie, ale dla mnie ten pomysł jest tak nierealny, że aż mnie to boli. ^^’ Przynajmniej na początku, bo potem Lustig przechodzi od głównej historii do dziejów Kateřiny. Te zaś mną trochę wstrząsnęły. Dziewczyna bowiem tańczyła od wielu lat, za co często była bita w domu rodzinnym. Nie pasowała do swojej rodziny, jej życiowa droga była zupełnie inna od ich dróg. Im była dana śmierć w komorze gazowej, jej – małżeństwo z amerykańskim Żydem i obłudna podróż przez okupowane Niemcy. A później (spoiler) tragiczny koniec.

Szkoda mi tej dziewczyny. Tak jak szkoda mi wielu istniejących w rzeczywistości Żydów, co zginęli w czasie wojny. Losy ich wszystkich były tak popaprane, żaden człowiek nie powinien ginąć z powodu swojej przynależności do konkretnej rasy.

Wiecie, dlaczego powinniśmy obchodzić Dzień Pamięci? Oraz wszystkie inne podobne rocznice, np. rocznicę wybuchu powstania w getcie? Po to, by pamiętać, jak bardzo bezsensowna była Zagłada. I by taki bezsens się nie powtórzył.

Z punktu widzenia nazistów nie było to bezsensowne, można próbować wytłumaczyć Holokaust na wiele sposobów. Im dłużej siedzę w tej tematyce, tym bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że to było jedno z najbardziej chorych zjawisk, jakie miały miejsce na tej planecie. Chciałabym, by inni ludzie też doszli do podobnego wniosku…

Inne książki Arnošta Lustiga:
Krásné zelené oči
Niekochana

* a trzydziesty to początek! W telegraficznym skrócie, rzecz jasna.

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii literatura czeska, literatura o Holokauście, literatura żydowska w innych językach, wątek czeski, wątek żydowski i oznaczony tagami , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s