Wątek żydowski: „Niech żyje Polska. Hura!” (tom pierwszy)

 Wydawnictwo Fabryka Słów, Lublin 2009
Liczba stron: 358
Źródło: pożyczone

Czym byłyby opowiadania historyczne o Polsce bez najdrobniejszego wątku o Żydach?

Do tej antologii zabierałam się od czasu praktyk studenckich w bibliotece wołomińskiej (to były piękne czasy). Często przechodziłam koło regału z fantastyką i tęsknie spoglądałam na oba tomy, tylko czekające na mnie i mogą uwagę. Nawet zdarzyło mi się kiedyś którąś część naprawiać. ^^

Chęć na pierwszy tom przyszła w Pradze po przeczytaniu Fioletu Magdaleny Kozak*. Czasem miewam fazy na tytuły wydane przez Fabrykę Słów i właśnie taka faza mnie złapała podczas pobytu w Czechach.

Ogólnie zbiór oceniam dobrze, chociaż zdarzały się takie teksty, że usypiałam przez dłużyzny… Dzisiaj chciałabym się skupić na dwóch opowiadaniach , mianowicie na Wilczycy Jacka Komudy oraz Czas nie czeka na nikogo Michała Studniarka.

O Studniarku nigdy wcześniej nie słyszałam. A szkoda, naprawdę dobrze pisze. Czas nie czeka na nikogo to króciutka opowieść o tym, że raz w roku w Warszawie pojawiają się widma zniszczonych w czasie wojny kamienic. Główny bohater robi sobie spacer z pewnym antykwariuszem ulicami, po których nie ma już praktycznie żadnego śladu.

Jedyna wzmianka o Żydach to chęć antykwariusza, by wyprawić się na Nalewki, niemniej jednak uznałam, że warto tu o tym wspomnieć 😉 W Wilczycy Komudy znajduje się o wiele więcej wątków żydowskich, nie bójcie się.

Akcja Wilczycy dzieje się w Lutowiskach i okolicach. Głównym bohaterem jest szlachcic Maciej Białoskórski, hultaj i warchoł, który od lat wymykał się sprawiedliwości i siał postrach wszędzie, gdzie się pojawił. Przy okazji uwodził rzesze kobiet. Wreszcie zostaje schwytany w Lutowiskach i ma zostać dostarczony do innego miasteczka, by zostać skazanym. W grupie transportującej go znajduje się młodziutki szlachcic o niesamowitych zdolnościach szermierczych…

Lutowiska dzielą się na trzy części: prawosławną z cerkwią, katolicką z kościołem oraz żydowską z synagogą. Każdemu miejscu poświęcone jest kilka słów. Oto, jak Komuda opisuje żydowski kawałek miasteczka (wraz z porządkiem w Lutowiskach):

Żydowska bożnica była znacznie niższa. Miała płaski dach oparty na drewnianych kolumnach i pilastrach, wielką sień i jeszcze większy ganek, na którym siadywali w skwarne dni starzy, pejsaci Żydzi, aby podumać, pokłócić się, poswarzyć, a czasem nawet potargać za brody. W Czarnej wszystko było urządzone tak, jak Pan Bóg przykazał. Chłopi zwykle spotykali się na targu, szlachta w karczmie, a Żydzi na ganku w bożnicy.

Spora część akcji dzieje się w karczmie Żyda Jankiela, mówiącego specyficzną polszczyzną. Arendarz pada ofiarą złośliwości tych, którzy ścigają Białoskórskiego – ma naderwane uszy, uszkodzone zęby, wyrwane pół brody, jego karczma omal nie poszła z dymem… Jedynie szlachcic Jacek Dydyński traktuje go jak człowieka. Jankielowi właściwie można tylko współczuć, bo w aferze z Białoskórskim właściwie nie brał udziału, a i tak nieźle obrywa.

Uwielbiam Komudę, nieważne, co napisze (no, może poza Imieniem Bestii, bo to mnie ździebko wynudziło), a moją największą sympatię zyskał Opowieściami z Dzikich Pól (słyszeliście kiedyś o czymś takim jak horror sarmacki? Nie? To jazda czytać Opowieści…! Jakby ktoś chciał, mogę pożyczyć swój egzemplarz). W Wilczycy po raz pierwszy spotkałam się z tym, jak pisze o Żydach. I chcę więcej, bo to dobry historyk i gawędziarz jest.

Antologię polecam, znajdują się tam także inne ciekawe opowiadania.

* no czemu ona nie pisze ani o Żydach, ani o Czechach, coś bym o niej tutaj kiedyś wysmarowała… To świetna pisarka, polecam zwłaszcza trylogię nocarską.

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii pozostałe, wątek żydowski i oznaczony tagami , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s